15
Sun, Jul
807 New Articles

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ ၏ အီရန္ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီခ်က္ မွ ႏုတ္ထြက္ျခင္း သည္ ကမာၻ႕ ေရနံေစ်းႏႈန္းအား အဆက္မျပတ္ ျမင့္တက္လာေစႏုိင္မည္

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္ က ေမလ ၈ ရက္ေန႕၌ အီရန္ ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီမႈ စာခ်ဳပ္ မွ ႏုတ္ထြက္ရန္ လက္မွတ္ေရးထိုးေနစဥ္(ဆင္ဟြာ) World

နယူးေယာက္ ၊ ေမ ၁၅ ရက္ (ဆင္ဟြာ)

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္ က လတ္တေလာ ရက္ပိုင္းတြင္ အီရန္ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီခ်က္ မွ ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း ႏွင့္ အီရန္ ႏိုင္ငံ အေပၚ အေရးယူ ပိတ္ဆိုမႈမ်ား ကို ျပန္လည္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာ ခဲ့သည္။ ယင္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေၾကာင့္ ကမာၻ႕ေရနံေစ်းကြက္ႀကီး မွ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ေရနံ ေထာက္ပံ့မႈ ၏ တည္ၿငိမ္မႈ ႏွင့္ ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားလာေစခဲ့ကာ ေမလ ၁၄ ရက္ေန႕ အထိ ၄ ရက္ ဆက္တိုက္ ကမာၻ႕ ေရနံေစ်းႏႈန္း မွာ ၃ ႏွစ္ခြဲ တာ ကာလ အတြင္း အျမင့္ဆံုး ေစ်းႏႈန္း သို႕ ေရာက္ရွိေနၿပီး ေလ့လာသံုးသပ္ေရး ပညာရွင္မ်ား ကလည္း ပထဝီ ႏိုင္ငံေရး အႏၱရာယ္ ႏွင့္ ေရနံ ေထာက္ပံ့ေရးမညီမွ်မႈ မ်ားေအာက္ တြင္ ကမာၻ႕ေရနံ ေစ်းႏႈန္း အေနျဖင့္ ယခုႏွစ္ အတြင္း ဆက္လက္ ျမင့္တက္လာ ႏုိင္ေျခ ရွိေၾကာင္း ခန္႕မွန္းခဲ့ၾကသည္။ 

ေမလ ၁၄ ရက္ေန႕ ေစ်းႏႈန္း ပိတ္သိမ္းသည့္ အခ်ိန္ထိ နယူးေယာက္ ကုန္စည္ေရာင္းဝယ္ေရး စင္တာ တြင္ ဇြန္လ တြင္ ေရာင္းဝယ္မည့္ ေရနံစိမ္းေစ်းႏႈန္း အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၀.၂၆  ျမင့္တက္လာခဲ့ၿပီး ေရနံစိမ္း တစ္စည္ အား အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၇၀.၉၆ ျဖင့္ ၀.၃ ရာခိုင္ႏႈန္း တုိးျမင့္ လာခဲ့သည္။ ထို႕ျပင္ ဇူလိုင္လ တြင္ ေရာင္းဝယ္မည့္ လန္ဒန္ Brent Crude ေရနံစိမ္း ေစ်းႏႈန္း မွာလည္း အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁.၁၁  ျမင့္တက္လာခဲ့ၿပီး ေရနံစိမ္း တစ္စည္ အား အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၇၈.၂၃ ျဖင့္ ၁.၄၄ ရာခိုင္ႏႈန္း တုိးျမင့္ လာခဲ့သည္။

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္ အေနျဖင့္ ေမလ ၈ ရက္ေန႕၌ အီရန္ ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီမႈ စာခ်ဳပ္ မွ ႏုတ္ထြက္ရန္ လက္မွတ္ေရးထိုးလိုက္ျခင္း ျဖစ္ၿပီး အီရန္ ႏိုင္ငံ အေပၚ အေရးယူ ပိတ္ဆို႕မႈမ်ား ျပန္လည္ လုပ္ေဆာင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ ေၾကညာ လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ ထြက္ေပၚလာၿပီး ေနာက္တြင္ အိမ္ျဖဴေတာ္ မွလည္း ပိတ္ဆို႕အေရးယူမႈမ်ား ျပန္လည္ ေဆာင္ရြက္မည့္ အျပင္ အီရန္ ႏုိင္ငံ အား စြမ္းအင္ ၊ ေရနံ ၊ ဓာတု ႏွင့္ ေငြေၾကး စသည့္ က႑မ်ားကို အဓိကထား ပိတ္ဆို႕အေရးယူမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ ေၾကညာ ခဲ့သည္။ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ ဘ႑ာေရး ဝန္ႀကီးဌာန မွလည္း ေဒၚနယ္ထရမ့္ ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေရးယူမႈမ်ားကို စတင္ေဆာင္ရြက္ေနၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာ ခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္ အီရန္ ႏိုင္ငံ သမၼတ Hassan Rouhani က အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ အေနျဖင့္ အီရန္ ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီခ်က္ မွ ႏုတ္ထြက္ လိုက္ေသာ္လည္း အီရန္ ႏုိင္ငံ အေနျဖင့္ သေဘာတူညီခ်က္ အား ယာယီဆက္လက္ လိုက္နာေနမည္ ျဖစ္ၿပီး သေဘာတူညီခ်က္ တြင္ ပါဝင္ သည့္ အျခားႏိုင္ငံ မ်ားႏွင့္ ညႇိႏႈိင္း ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ကို ျပဳလုပ္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာ လိုက္သည္။

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ အိမ္ျဖဴေတာ္ ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ အေမရိကန္ အစိုးရ အေနျဖင့္ အီရန္ စြမ္းအင္ က႑ လုပ္ငန္း မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပန္လည္ ေဆာင္ရြက္မည့္ ပိတ္ဆို႕ အေရးယူမႈမ်ားတြင္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ လုပ္ငန္း ကုမၸဏီ မ်ားႏွင့္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ  ကုန္သြယ္ဖက္ ႏိုင္ငံ မ်ားအား အီရန္ ႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား ေရနံ ကုမၸဏီ စသည့္ အီရန္ ႏိုင္ငံပိုင္ ကုမၸဏီ မ်ားမွ ေရနံ ၊ ဓာတ္ဆီ ႏွင့္ ေရနံဓာတု ဆက္စပ္ ပစၥည္းမ်ား ဝယ္ယူျခင္း အား ကန္႕သတ္သြားမည္ ျဖစ္ၿပီး ႏုိဝင္ဘာ ၄ ရက္ေန႕ တြင္ ဘက္စံုပိတ္ဆို႕မႈ ကို ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ ၏ ေဆာင္ရြက္မႈ ေၾကာင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ား က အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ေဒသ ေရနံစိမ္း ေထာက္ပံ့မႈ ေလ်ာ့က်လာႏိုင္ျခင္း အေပၚ စိုးရိမ္ပူပန္လာခဲ့သည္။ ပထဝီ ႏုိင္ငံေရး အႏၱရာယ္ ျဖစ္ပြား လာသျဖင့္ ေစ်းကြက္စြန္႕စားမႈ အေျခအေနမ်ား ေရွာင္ရွားရန္ အတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ား က ေရႊ ႏွင့္ ေရနံစိမ္း စသည့္ အႏာၱရာယ္ ေရွာင္ရွားႏိုင္ေသာ ပိုင္ဆိုင္မႈမ်ား အေပၚ ေျပာင္းလဲ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ျပလုပ္လာေသာေၾကာင့္ ကမာၻ႕ေရနံေစ်းႏႈန္း မွာလည္း ႀကီးမားစြာ ျမင့္တက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။

နယူးေယာက္ ႏိုင္ငံေရး စြန္႕စားမႈ ဆိုင္ရာ အၾကံေပး အဖြဲ႕အစည္း ဥေရာပ-အာရွ လုပ္ငန္း ကုမၸဏီ (Eurasia Group) ဥကၠ႒ Cliff Kupchan က သုေတသန စာတမ္း တစ္ခု တြင္ ေဒၚနယ္ထရမ့္ ၏ ေဆာင္ရြက္မႈ သည္ အဓိက အားျဖင့္ ေဆြးေႏြးမႈ မဟာဗ်ဴဟာ တစ္ခု ျဖစ္ၿပီး အီရန္ ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီခ်က္ ေနာက္ဆံုး ရလာဒ္ အျဖစ္ မသတ္မွတ္ထား သင့္ေၾကာင္း ၊ သို႕ေသာ္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ အေနျဖင့္ ပိတ္ဆို႕အေရးယူမႈ ကို ေနာက္ဆံုး လက္ေတြ႕အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့ပါက ကမာၻ႕ေရနံေစ်းႏႈန္း အဆက္မျပတ္ ျမင့္တက္လာမည္ မွာ ေရွာင္လႊဲ၍ မရႏုိင္ေတာ့သည့္ ျဖစ္ရပ္ တစ္ခု ျဖစ္လာမည္ ဟု ခန္႕မွန္း ေျပာၾကား ထားခဲ့သည္။

အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ား အေနျဖင့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ၌ အီရန္ စြမ္းအင္ လုပ္ငန္း ကုမၸဏီ မ်ားအေပၚ ပိတ္ဆို႕အေရးယူမႈ တစ္ရပ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ဖူးၿပီး ယင္းေဆာင္ရြက္မႈေၾကာင့္ အီရန္ ႏိုင္ငံ ေန႕စဥ္ ေရနံစိမ္း ပို႕ကုန္ စည္ေပါင္း ၁ သန္းေက်ာ္ ေလ်ာ့က် သြားခဲ့သည္။

သို႕ေသာ္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္ တြင္ အီရန္ ႏိုင္ငံ ႏွင့္ အီရန္ အေရး ၆ ႏိုင္ငံ (အေမရိကန္ ၊ ၿဗိတိန္ ၊ ျပင္သစ္ ၊ ႐ုရွား ၊ တ႐ုတ္ ႏွင့္ ဂ်ာမနီ) တို႕က ဗီယင္နာ တြင္ အီရန္ ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီမႈ စာခ်ဳပ္ ကို လက္မွတ္ေရးထိုး ခဲ့ၾကၿပီး အီရန္ ႏုိင္ငံ အေပၚ ပိတ္ဆို႕အေရးယူမႈမ်ားအား တျဖည္းျဖည္း ေလွ်ာ့ခ်ေပးရန္ ႏွင့္ အီရန္ ႏုိင္ငံ မွ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္း မ်ားအား ကန္႕သတ္ရန္ သေဘာတူညီ ခဲ့ၾကသည္။

ယင္း သေဘာတူညီ စာခ်ဳပ္ ေရးထိုးၿပီး ေနာက္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ တြင္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္း မွ အီရန္ ႏိုင္ငံအေပၚ အေရးယူ ပိတ္ဆို႕မႈမ်ား ရပ္တန္႕ၿပီးေနာက္တြင္ အီရန္ ႏိုင္ငံ အေနျဖင့္ ကမာၻ႕အဓိက ေရနံ ထုတ္လုပ္သည့္ စာရင္းတြင္ ျပန္လည္ ဝင္ေရာက္လာခဲ့ၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ တြင္ ကမာၻ႕ တတိယ ေရနံ အမ်ားဆံုး ထုတ္လုပ္သည့္ ႏုိင္ငံ ျဖစ္လာ ခဲ့သည္။ ေနာက္ဆံုး စာရင္းျပဳစုခ်က္မ်ားအရ ယခုႏွစ္ မတ္လပိုင္း တြင္ အီရန္ ႏုိင္ငံ ၏ ေန႕စဥ္ ေရနံစိမ္း ထုတ္လုပ္မႈ မွာ ၃.၈၁ သန္း စည္ ျဖစ္ၿပီး ကမာၻ႕ေရနံ ေထာက္ပံ့မႈ ၏ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ေရနံ က႑ ပညာရွင္မ်ား က အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ အေနျဖင့္ အီရန္ ႏုိင္ငံ အေပၚ ပိတ္ဆို႕အေရးယူမႈမ်ား ျပန္လည္ ေဆာင္ရြက္ပါက အီရန္ ႏိုင္ငံ ၏ ေန႕စဥ္ ေရနံစိမ္း ထုတ္လုပ္မႈ ကို စည္ေပါင္း ၂ သိန္း မွ ၆ သိန္း အထိ ေလ်ာ့က်သြား ေစႏိုင္မည္ ျဖစ္ၿပီး အဆိုးရြားဆံုးေသာ အေျခအေန တြင္ ေန႕စဥ္ ထုတ္လုပ္မႈ စည္ေပါင္း ၁ သန္း အထိ ေလ်ာ့က် သြားႏိုင္ေျခရွိေၾကာင္း ခန္႕မွန္း ခဲ့ၾကသည္။

ကမာၻ႕ေရနံစိမ္း အဓိက ထုတ္လုပ္သည့္ ႏိုင္ငံ မွ ေရနံစိမ္း ထုတ္လုပ္မႈ ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း သည္ လတ္တေလာ ႏွစ္ပိုင္းအတြင္း ကမာၻ႕ ေရနံေစ်း ျမင့္တက္ လာရသည့္ အဓိက အေၾကာင္းရင္း တစ္ခု ျဖစ္သည္။ ကမာၻ႕ေရနံထုတ္လုပ္မႈ ႏုိင္ငံမ်ား အဖြဲ႕အစည္း (OPEC ) ႏွင့္ ႐ုရွား ႏိုင္ငံ တို႕က ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလတြင္ ေရနံစိမ္း ထုတ္လုပ္မႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရး သေဘာတူညီမႈ ကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္း အထိ တိုးျမႇင့္ ရန္ သေဘာတူညီ ခဲ့ၾကသည္။ ယင္းသေဘာတူညီခ်က္ အရ အဓိက ေရနံ ထုတ္လုပ္သည့္ ႏုိင္ငံ မ်ားအေနျဖင့္ ေန႕စဥ္ ေရနံစိမ္း ထုတ္လုပ္မႈ ကို ၁.၈၀ သန္း အထိ ေလွ်ာ့ခ် သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ကမာၻ႕ေရနံစိမ္း ထုတ္လုပ္မႈ ေလွ်ာ့ခ်လာျခင္းေၾကာင့္ ကမာၻ႕ေရနံ ေစ်းႏႈန္းမွာလည္း ၂၀၁၆ ႏွစ္ဆန္းပိုင္း တြင္ တည္ရွိသည့္ ေရနံစိမ္း တစ္စည္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၃၀ မွ လက္ရွိ ေရနံစိမ္း တစ္စည္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၇၀ အထိ ေရာက္ရွိလာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ၿဗိတိန္ ႏုိင္ငံ ႏိုင္ငံတကာ မဟာစီးပြားေရး အၾကံေပး ကုမၸဏီ ၊ ကုန္စည္ သံုးသပ္ေရး ပညာရွင္ ေသာမတ္စ္ဖ်ဴး က အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ပထဝီ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေန တင္းမာမႈ မွာ လတ္တေလာ ကာလပိုင္းတြင္ ပိုမို ျမင့္တက္လာ ခဲ့ၿပီး အီရန္ ႏုိင္ငံ အေနျဖင့္ ေနာက္ဆံုး တြင္ အီရန္ ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီခ်က္ စာခ်ဳပ္ မွ ႏုတ္ထြက္သြားပါက ကမာၻ႕ေရနံစိမ္း ေထာက္ပံ့မႈ အေျခအေန မွာ ပိုမို ဆိုးရြားလာမည္ ျဖစ္ၿပီး ကမာၻ႕ ေရနံေစ်းႏႈန္း အေနျဖင့္ လာမည့္ အနာဂတ္ လပိုင္း အနည္းငယ္ အတြင္း ဆက္လက္၍ ျမင့္တက္ေနမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကား ခဲ့သည္။(Xinhua)