18
Tue, Dec
647 New Articles

တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ က (၂၁) ႀကိမ္ေျမာက္ တ႐ုတ္-အာဆီယံ ထိပ္သီး အစည္းအေဝး တက္ေရာက္

(၂၁) ႀကိမ္ေျမာက္ တ႐ုတ္-အာဆီယံ ထိပ္သီး အစည္းအေဝး က်င္းပ ေနစဥ္(ဆင္ဟြာ) Politics, Law & Military

စင္ကာပူ ၊ ႏိုဝင္ဘာ ၁၅ ရက္ (ဆင္ဟြာ)

တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ လီခဲ့ခ်န္ က ႏိုဝင္ဘာ ၁၄ ရက္ တြင္ စင္ကာပူ ႏိုင္ငံ တြင္ က်င္းပ ျပဳလုပ္သည့္ (၂၁) ႀကိမ္ေျမာက္ တ႐ုတ္-အာဆီယံ (10+1) ထိပ္သီး အစည္းအေဝး ႏွင့္ တ႐ုတ္-အာဆီယံ မဟာဗ်ဴဟာ မိတ္ဖက္ ဆက္ဆံေရး ထူေထာင္ျခင္း ၁၅ ႏွစ္ျပည့္ ထိပ္သီး အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနား ကို တက္ေရာက္ ခဲ့သည္။

အစည္းအေဝး တက္ေရာက္စဥ္ အတြင္း တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ လီခဲ့ခ်န္ က ၿပီးခဲ့သည့္ ၁၅ ႏွစ္ တာ ကာလ အတြင္း ႏိုင္ငံတကာ ႏွင့္ ေဒသတြင္း အေျခအေနမ်ားမွာ ႐ႈပ္ေထြးစြာ ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ္လည္း အာရွေဒသ ႏိုင္ငံမ်ား အေနျဖင့္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းၿပီး ေကာင္းမြန္သည့္ အေျခအေန ကို ထိန္းသိမ္း ႏုိင္ခဲ့ကာ လွ်င္ျမန္စြာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္လာခဲ့ေၾကာင္း ၊ ၁၅ ႏွစ္တာ ကာလ အတြင္း တ႐ုတ္-အာဆီယံ ဆက္ဆံေရး မွာလည္း ထူးျခားစြာ ျဖတ္သန္း ခဲ့ရၿပီး ဘက္စံုက်ယ္ျပန္႕ သည့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ကို ေဖာ္ေဆာင္ကာ မဟာဗ်ဴဟာ အရ ပိုမို ျပည့္စံုလာေစခဲ့ေၾကာင္း ၊ အျပန္အလွန္ အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းေစသည့္ ပံုစံမ်ိဳးကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ေဒသတြင္း ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အား တိုးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း ၊ တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံ အေနျဖင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ ႏုိင္ငံမ်ား အၾကား အႀကီးမားဆံုးေသာ လြတ္လပ္စြာ ကုန္သြယ္ေရး ဇုန္ ကို တည္ေဆာက္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ကုန္သြယ္ေရး ႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အဆင့္အတန္း ကိုလည္း အဆက္မျပတ္ ျမႇင့္တင္ႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း ၊ တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံ အေနျဖင့္ အျငင္းပြားမႈမ်ား အား ေျဖရွင္းႏိုင္သည့္ စံနမူနာ ကို ထူေထာင္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ ႏုိင္ငံမ်ား အျပဳအမူဆိုင္ရာ ေၾကညာစာတမ္း (Declaration on the Conduct=DOC) ကို ဘက္စံု အေကာင္အထည္ေဖာ္ကာ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အတြင္း အျပဳအမူဆိုင္ရာ သတ္မွတ္ခ်က္ (COC) ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းမႈမ်ားတြင္လည္း အေရးပါသည့္ တိုးတက္မႈမ်ား ရရွိခဲ့ေၾကာင္း ၊ တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံ အေနျဖင့္ အာဆီယံ ႏုိင္ငံမ်ား ႏွင့္ အတူတကြ ညႇိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္မႈ ကို အေျခခံ၍ COC အား ၃ ႏွစ္ အတြင္း ၿပီးစီးေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး ျပည္ပ ႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံမ်ား၏ သေဘာထား အေပၚ ေလးစားမႈထားရွိရန္ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ၊ ေဒသတြင္းရွိ ႏုိင္ငံမ်ား ၏ ဥာဏ္အေမွ်ာ္အျမင္ ျဖင့္ အတူတကြ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရး အား ထိန္းသိမ္း ႏုိင္မည္ ကို ယံုၾကည္ေၾကာင္း ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

(၂၁) ႀကိမ္ေျမာက္ တ႐ုတ္-အာဆီယံ ထိပ္သီး အစည္းအေဝး က်င္းပ ေနစဥ္(ဆင္ဟြာ)

တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ လီခဲ့ခ်န္ အား (၂၁) ႀကိမ္ေျမာက္ တ႐ုတ္-အာဆီယံ ထိပ္သီး အစည္းအေဝး တြင္ ျမင္ေတြ႕ရစဥ္(ဆင္ဟြာ)

ထို႕ျပင္ တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ က တ႐ုတ္-အာဆီယံ က ကာလတေလွ်ာက္ အျပန္အလွန္ ေလးစားမႈ ကို ခိုင္ျမဲစြာ ေစာင့္တည္ခဲ့ၿပီး အတူတကြ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကေၾကာင္း ၊ တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံ အေနျဖင့္ အာဆီယံ အသိုက္အဝန္း တည္ေဆာက္ျခင္း အေပၚ ခိုင္ျမဲစြာ ေထာက္ခံအားေပး ခဲ့ၿပီး အာဆီယံ အား ေဒသတြင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ၏ ဗဟိုေနရာ တြင္ ထားရွိျခင္း ႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း ခိုင္ျမဲစြာ ေထာက္ခံ ခဲ့ေၾကာင္း ၊ လက္ရွိခ်ိန္တြင္ တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံ ႏွင့္ အာဆီယံ က ဘက္စံုပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အား ပိုမို နက္႐ႈိင္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ၿပီး ပိုမို အဆင့္ျမင့္မားသည့္ မဟာဗ်ဴဟာမိတ္ဖက္ ဆက္ဆံေရး ကို ေဖာ္ေဆာင္ကာ ပိုမို နီးကပ္သည့္ တ႐ုတ္-အာဆီယံ ကံၾကမၼာ အက်ိဳးတူ အသိုက္အဝန္း ကို တည္ေဆာက္သြားရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

အစည္းအေဝး တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည့္ အာဆီယံ ႏုိင္ငံ ေခါင္းေဆာင္မ်ား က ယခု ႏွစ္သည္ အာဆီယံ-တ႐ုတ္ မဟာဗ်ဴဟာ မိတ္ဖက္ ဆက္ဆံေရး ထူေထာင္သည့္ ၁၅ ႏွစ္ျပည့္ ႏွစ္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ယခု အႀကိမ္အစည္းအေဝး သည္လည္း အေရးပါသည့္ မွတ္တိုင္ တစ္ခု ျဖစ္ေစခဲ့ေၾကာင္း ၊ အာဆီယံ ႏွင့္ တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံ အၾကား အင္အားေတာင့္တင္းသည့္ အျပန္အလွန္ အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းေစေသာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ဆက္ဆံေရး တည္ရွိၿပီး အဆင့္ျမင့္ အရာရွိမ်ား အၾကား ကူးလူးဆက္ဆံေရး လည္း တည္ရွိေၾကာင္း ၊ တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံ သည္ ၉ ႏွစ္ ဆက္တိုက္ အာဆီယံ ၏ အႀကီးဆံုးေသာ ကုန္သြယ္ေရး မိတ္ဖက္ ႏုိင္ငံ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ႏွစ္ဖက္ လြတ္လပ္စြာ ကုန္သြယ္မႈ ႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ မွာလည္း အဆက္မျပတ္ ျမႇင့္တင္ ႏိုင္ခဲ့ကာ ပိုမို အရည္အေသြး ျမင့္မား သည့္ ေဒသဆိုင္ရာ ၿပီးျပည့္စံုသည့္ စီးပြားေရး မိတ္ဖက္(RCEP) ျဖစ္လာေစေရး အတြက္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ၊ အာဆီယံ-တ႐ုတ္ အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး အရ အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္မႈ ကို အဆက္မျပတ္ တိုးျမႇင့္ ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ပထမ ဦးဆံုး အႀကိမ္ ေရေၾကာင္း စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ ကို ျပဳလုပ္ႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း ၊ COC ေဆြးေႏြးမႈ ကို အျမန္ဆံုး ၿပီးစီး ေအာင္ေဆာင္ရြက္သြားလိုၿပီး အျငင္းပြားမႈကို ေကာင္းမြန္စြာ ကိုင္တြယ္သြား လိုေၾကာင္း ၊ ေရေၾကာင္း ဆိုင္ရာ လက္ေတြ႕ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ကို တိုးခ်ဲ႕သြားၿပီး ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈ ရရွိေရး ကို တြန္းအားေပး ေဆာင္ရြက္သြားလိုေၾကာင္း ၊ အာဆီယံ အေနျဖင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ မဟာဗ်ဴဟာ အား တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံ ၏ ေခတ္သစ္ပိုးလမ္းမႀကီး ေဖာ္ေဆာင္မႈ ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ သြားလိုၿပီး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ က႑ အသစ္မ်ား အဆက္မျပတ္ ေဖာ္ေဆာင္သြား လိုေၾကာင္း ၊ က႑စံု ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အား တိုးခ်ဲ႕ ၿပီး အေရွ႕အာရွ အသိုက္အဝန္း တည္ေဆာက္ေရး ႏွင့္ ေဒသတြင္း စီးပြားေရး အသိုက္အဝန္း  တည္ေထာင္ေရး တို႕ကို တြန္းအားေပး ေဆာင္ရြက္သြားလိုေၾကာင္း ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

အစည္းအေဝး က်င္းပ စဥ္ အတြင္း “၂၀၃၀ ခုႏွစ္ တ႐ုတ္-အာဆီယံ မဟာဗ်ဴဟာ မိတ္ဖက္ ဆက္ဆံေရး  ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္” အား အတည္ျပဳ ႏုိင္ခဲ့ၿပီ သိပၸံ ႏွင့္ နည္းပညာ တီထြင္ဆန္းသစ္ မႈ ဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ပူးတြဲေၾကညာ စာတမ္း အား ထုတ္ျပန္ခဲ့ကာ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ အား မီဒီယာ ဖလွယ္ေရး ႏွစ္ အျဖစ္ သတ္မွတ္ေၾကာင္း ေၾကညာ ခဲ့သည္။(Xinhua)