အမေရိကန်က ဗင်နီဇွဲလားအပေါ် လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာစည်းစနစ်၏ အခြေခံစည်းအသစ်သို့ ကျဆင်းသွားစေဟု ဩစတြေးလျမီဒီယာ ဆို

မဲလ်ဘုန်း၊ ဇန်နဝါရီ ၅ ရက် (ဆင်ဟွာ)

သြစတြေးလျ ရုပ်သံထုတ်လွှင့်ရေး ကော်ပိုရေးရှင်း (ABC) နှင့် ဩစတြေးလျ The Age သတင်းစာတို့သည် ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်တွင် သုံးသပ်ချက်ဆောင်းပါး ဖော်ပြ၍ ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံအပေါ် အမေရိကန်နိုင်ငံ တိုက်ခိုက်မှုအား ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့သည်။

ABC က ၎င်း၏ နိုင်ငံတကာသတင်း စာတည်းမှူး Laura Tingle ၏ ဆောင်းပါးကို ဖော်ပြခဲ့ပြီး အမေရိကန်က ဗင်နီဇွဲလားအပေါ် လျှပ်တစ်ပြက်တိုက်ခိုက်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာစည်းစနစ်၏ အခြေခံစည်းအသစ်သို့ ကျဆင်းသွားစေသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဆောင်းပါး အကျဉ်းချုပ်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
အမေရိကန်က ဗင်နီဇွဲလား သမ္မတ မာဒူရိုအပေါ် စစ်ရေးပြန်ပေးဆွဲလှုပ်ရှားမှုလုပ်ဆောင်ခြင်းသည် နိုင်ငံတကာဥပဒေအား ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း လျစ်လျူရှုမှုဖြစ်သည့်အပြင် ထရမ့် အာဏာရ အုပ်ချုပ်သည့် ကာလအတွင်း စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို ကြိမ်ဖန်များစွာစိန်ခေါ်သည့် နောက်ခံအခြေအနေတွင်လည်း “အောက်ဆုံးစည်းမျဉ်း” အသစ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း တစ်ချိန်က မိမိကိုယ်ကို “လွတ်လပ်သော ကမ္ဘာကြီး” ၏ ဦးဆောင်သူနိုင်ငံအဖြစ် အမွှမ်းတင်ခေါ်ဆိုခဲ့သည့် နိုင်ငံကြောင့် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးက အကျပ်အတည်းအသစ်တွင်းသို့ သက်ဆင်းနေချိန်တွင် အနောက်တိုင်းအကြီးအကဲများ၏ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုသံများကမူ ဤမျှအားနည်းလျက်ရှိသည်။
အမေရိကန်၏ အဆိုပါလုပ်ရပ်သည် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏ ရှိရင်းစွဲ ထိလွယ်ရှလွယ်သော ဟန်ချက်ညီမှုကို ဖျက်ဆီးလိုက်ပြီး လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း၊ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းနှင့် ဒေသတွင်း မတည်ငြိမ်မှု အကြောင်းအချက်များ တိုးတက်လာစေနိုင်ကာ ဗင်နီဇွဲလားနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများအပေါ် ပိုမိုကြီးမားသည့် အန္တရာယ်များ သယ်ဆောင်လာပေးနိုင်သည်။
The Age သတင်းစာသည် ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်တွင် ကုလသမဂ္ဂ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးနှင့် လူ့အခွင့်အရေး အရေးကိစ္စ အထူးအစီရင်ခံသူ၊ Sydney တက္ကသိုလ် နိုင်ငံတကာဥပဒေ ပါမောက္ခ Ben Saul ရေးသားသော “ဩစတြေးလျအနေဖြင့် ထရမ့်ကဲ့သို့ အရှက်မဲ့သောအာဏာရှင်နှင့် တစ်အိပ်မက်တည်း မမက်သင့်” ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် သုံးသပ်ချက်ဆောင်းပါးကို ဖော်ပြခဲ့ရာ ဆောင်းပါးအကျဉ်းချုပ်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ထရမ့်က ဗင်နီဇွဲလားအပေါ် ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း တိုက်ခိုက်မှု လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် နိုင်ငံတကာဥပဒေအတွင်း အမွန်မြတ်ဆုံး စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းကို ချိုးဖောက်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါလုပ်ရပ်ကြောင့် အမေရိကတိုက်က အင်ပါယာဝါဒ စစ်အာဏာရှင်များ “တိုက်ရေယာဉ် သံတမန်ဆက်ဆံရေး (Gunboat Diplomacy)” ခေတ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ယခုအကြိမ် တိုက်ခိုက်မှုတွင် အသုံးပြုသည့်လက်နက်အင်အားသည် “ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်း” ၌ သတ်မှတ်ထားသော “လက်နက်ကိုင်တိုက်ခိုက်မှု” အဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်သောကြောင့် ဗင်နီဇွဲလားကို တရားဝင် မိမိကိုယ်ကိုကာကွယ်ခွင့် အပ်နှင်းလိုက်သည်။
အဆိုပါ တရားမဝင်တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့ရသော ဗင်နီဇွဲလားပြည်သူတိုင်းသည် အမေရိကန်က လူ့အခွင့်အရေးအား ချိုးဖောက်ခြင်းအတွက် သက်သေများပင်ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတကာဥပဒေတွင် သူတစ်ပါးနိုင်ငံအစိုးရက လက်နက်ကိုင်အင်အားဖြင့် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ ပြောင်းလဲမှုကို ထင်သလိုလုပ်ဆောင်ခွင့်မပြုထားပေ။ မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းချမှု သို့မဟုတ် “မူးယစ်ဆေးဝါး အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ဝင်များ” အား တိုက်ဖျက်မှုဟု ဆိုခြင်း သို့မဟုတ် ကိုလိုနီတစ်ပိုင်းဝါဒပုံစံဖြင့် သူတစ်ပါးနိုင်ငံ၏ ရေနံအရင်းအမြစ်အား လုယူခြင်းသည် လက်နက်ကိုင်အင်အား အသုံးပြုခြင်းအတွက် တရားဝင်အကြောင်းပြချက် မဖြစ်နိုင်ပေ။
အမေရိကန်၏ ထိုကဲ့သို့သော တရားဥပဒေချိုးဖောက်သည့် လုပ်ရပ်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အနောက်တိုင်းအစိုးရများက အုပ်စုလိုက် အသံတိတ်နေခဲ့သည်။ ယမန်နှစ်က ဩစတြေးလျ အပါအဝင် အချို့သောနိုင်ငံများက အမေရိကန်၏ အီရန် နျူကလီးယားအစီအစဉ်အပေါ် ကျူးကျော်သည့်လုပ်ရပ်ကိုပင် ထောက်ခံအားပေးခဲ့ရာ နိုင်ငံတကာဥပဒေအား တစ်ဆင့်တိုး ထိပါးတိုက်စားခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် နိုင်ငံများစွာကလည်း အစ္စရေး၏ လတ်တလောနှစ်ပိုင်းအတွင်း ဆီးရီးယား၊ အီရန်နှင့် လက်ဘနွန်နိုင်ငံများအပေါ် လုပ်ဆောင်သည့် အကြိမ်ထောင်ချီသော တရားမဝင်တိုက်ခိုက်မှုများကိုလည်း မျက်ကွယ်ပြုထားသည်။
နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်း အထူးသဖြင့် အမေရိကန်၏ မဟာမိတ်များအနေဖြင့် မိမိ၏တာဝန်ကို မဖြစ်မနေ ကျေပွန်အောင် ထမ်းဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးအနေဖြင့် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ၌ ကျယ်လောင်သော သံတမန်ရေး ဆန္ဒပြမှုနှင့် ပြစ်တင်ရှုတ်ချမှုများ လုပ်ဆောင်သင့်သည်။ ပိုမိုတင်းမာသော အစီအမံများအနေဖြင့် လက်နက်ကုန်သွယ်ရေး၊ စစ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် သတင်းအချက်အလက်များ အတူမျှဝေမှု ရပ်ဆိုင်းခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် အမေရိကန်က “Magnitsky ဥပဒေကြမ်း” အသုံးပြု၍ သူတစ်ပါးနိုင်ငံအား ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှု လုပ်ဆောင်သကဲ့သို့ပင် အမေရိကန်သမ္မတ၊ စစ်ပွဲဆိုင်ရာဝန်ကြီးနှင့် အမေရိကန်စစ်တပ် ကွပ်ကဲရေးမှူးများ အပါအဝင် အမေရိကန်အရာရှိများအပေါ် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ခရီးသွားလာမှု ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုများ လုပ်ဆောင်သင့်သည်။
နိုင်ငံများက လက်တွဲလှုပ်ရှားမှသာလျှင် အမေရိကန်၏ တစ်နေ့တခြား ဆိုးရွားလာသော တရားဥပဒေပြင်ပ လုပ်ရပ်များကို တားဆီးနိုင်ရန် အင်အားရှိလိမ့်မည်။ အချုပ်အခြာအာဏာအား လေးစားခြင်း၊ လက်နက်အင်အား အသုံးမပြုခြင်း၊ ပြည်တွင်းရေးအား ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုမပြုခြင်းနှင့် အငြင်းပွားမှုများကို ငြိမ်းချမ်းစွာဖြေရှင်းခြင်းတို့ကသာလျှင် တစ်ကမ္ဘာလုံးငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လူ့အခွင့်အရေးအား ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းခြင်း၏ အရင်းခံ ဖြစ်ပေသည်။ (Xinhua)

ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ လကွာအီရာဆိပ်ကမ်းတွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပွားသည့် အဆောက်အဦ အပျက်အစီးများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်က တွေ့ရစဉ် (ဆင်ဟွာ)

——————
(Chinese Version)
全球瞭望丨澳媒：美对委行动令全球秩序下探新底线
新华社墨尔本1月4日电（记者熊文苑 徐海静）澳大利亚广播公司和澳大利亚《时代报》4日均发表评论文章，谴责美国打击委内瑞拉。
澳大利亚广播公司发表其国际报道编辑劳拉·廷格尔的文章说，美国对委内瑞拉的突袭行动令全球秩序下探新的底线，文章摘要如下：
美国对委内瑞拉总统马杜罗实施的军事绑架行动，是对国际法的公然无视，甚至在特朗普执政时期屡次挑战规则的背景下也构成新的“下限”。然而，在这个曾自诩为“自由世界”领袖的国家令国际关系陷入新低谷之际，西方领导人的发声却如此微弱。
美国此举可能打破委内瑞拉原有的脆弱平衡，助长武装组织、犯罪集团和地区不稳定因素，给委内瑞拉及周边国家带来更大风险。
《时代报》4日发表联合国反恐与人权问题特别报告员、悉尼大学国际法教授本·索尔撰写的评论文章，题为“澳大利亚不应与特朗普这样的无耻独裁者同床共枕”，摘要如下：
特朗普对委内瑞拉发动公然攻击，违反了国际法中最神圣的规则。此举使美洲重新回到了帝国主义军阀“炮舰外交”的时代。此次袭击使用武力的程度已达到《联合国宪章》所规定的“武装攻击”，从而赋予委内瑞拉合法的自卫权。
在这场非法袭击中丧生的每一个委内瑞拉人都是美国侵犯人权的证明。
国际法不允许他国政府随意通过武力推动政权更迭。打击贩毒或所谓“毒品恐怖主义分子”，或者以准殖民主义方式攫取他国石油资源，都不能成为使用武力的合法理由。
对于美国的此类违法行为，西方政府保持集体沉默。去年，包括澳大利亚在内的一些国家甚至支持美国对伊朗核计划的侵略行为，进一步侵蚀了国际法；与此同时，许多国家对以色列近年来在叙利亚、伊朗和黎巴嫩实施的数千次非法打击视而不见。
国际社会——尤其是美国盟友——必须尽到自己的责任。首先应在联合国大会上发出响亮的外交抗议与谴责。更强硬的措施包括：暂停武器贸易、军事合作与情报共享，并对包括美国总统、战争部长以及美军指挥官在内的美国官员实施金融和旅行制裁——就像美国利用《马格尼茨基法案》对他国实施制裁那样。
只有各国携手行动，才有力量制止美国日益加剧的法外行为。尊重主权、不使用武力、不干涉内政以及和平解决争端，是维护全球和平与人权的根本。
图说1：1月3日，在委内瑞拉首都加拉加斯，民众在米拉弗洛雷斯宫附近集会。新华社发（马科斯·萨尔加多摄）
图说2：这是1月3日在委内瑞拉拉瓜伊拉港拍摄的空袭造成的建筑残骸。新华社发